İGİAD
İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği tarafından yapılan araştırma
sonucunda İstanbulda yaşayan evli ve iki çocuklu bir ailenin, asgarî
şartlarda geçimini sağlayabilmesi için gerekli olan ücret seviyesi,
2008 yılı için 1.095 YTL olarak belirlendi.
İGİAD Asgarî Geçim Ücreti (AGÜ) Tespit Komisyonu, her yıl,
Aralık ayında yaptığı bir araştırma ile İstanbul şartlarında iki
çocuklu bir ailenin geçinebilmesi için gerekli olan ücret seviyesini
tespit etmektedir. Araştırma, bir ailenin; gıda (kahvaltılık, sebze
ve meyve, et ürünleri, bakliyat, ekmek, çay/şeker/yağ), kira,
elektrik, su, yakıt, haberleşme, ulaşım, eğitim, giyim, ilaç, ev
eşyası ve temizlik harcamalarını içeren bir ortalama toplam gideri
tespit etmektedir. 2008 yılı için farklı sektörlerde çalışan
işgörenlerle yapılan anket çalışmasına göre İstanbulda iki çocuklu
bir ailenin asgari olarak geçinebilmesi için iş görenin yemek, yol,
prim, ikramiye, yardım vb. yan ödemeler dâhil olmak üzere toplam 1.095
YTL
kazanması gerekmektedir.Tesbit edilen AGÜ rakamı, SSK, vergi ve devlet tarafından
karşılanan eğitim ve sağlık giderlerini
içermemektedir. Ayrıca bu rakam ailede çalışan tek bir işgörenin
alması gereken rakamdır. İGİAD,
bu rakamı, evli ve iki çocuklu bir işgörene verilmesi gereken
asgarî geçim ücreti tutarı olarak işverenlere tavsiye etmektedir.
İşgörenlere ödenen asgarî ücreti, toplumsal barışın sağlanması
açısından önemli bir gösterge olarak kabul eden ve kurucularının da
işverenlerden oluştuğu İGİAD, yürürlükte olan asgarî ücret
seviyesinin daha da yukarılara çekilmesi gerektiğini düşünmektedir. Bu
konuda işverenlerin daha duyarlı olmalarını savunan İGİAD, AGÜ
sayesinde çalışanların ücretlerinin sürekli iyileştirilmesini
amaçlamaktadır. İGİAD, asgarî ücrete bir alternatif olarak sunduğu ve
reel rakamlarla hesaplanan AGÜyü pratikte uygulanması ya da uygulama
yönünde gayret gösterilmesi için tüm işverenlere tavsiye etmektedir.
Ayrıca işverenlerin bu ücret seviyesini işletmelerinde
uygulayabilmeleri için de hükümetin iş gören maliyetini işveren lehine
çevirecek düzenlemelerde bulunması gerekmektedir.
Şükrü Alkan
İGİAD İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği
Yönetim Kurulu Başkanı
ASGARÎ GEÇİM ÜCRETİ (AGÜ) NEDİR?
Helal Kazancın Adil Bölüşümü
Helal kazancın adil bölüşümü ilkesini benimseyen İGİAD, piyasa
şartları uygulaması yerine alternatif AGÜ Asgari Geçim Ücreti
uygulamasını geliştirmiştir. AGÜ, iki çocuklu bir ailenin
İstanbuldaki yaşam şartlarında insanca geçimini sağlayacağı taban
ücret seviyesidir. Bu uygulamanın temeli, alt gelir grubundaki
işgörenlerin insanca yaşam standardına erişmesine yardımcı olmaktır.
AGÜ, aynı zamanda, işverenin, yanında çalıştırdığı işgörenleri
yoksulluğa mahkûm etmemesi, üretilen artı değerin adil bir şekilde
paylaşılması ve bu sayede iş ortamındaki motivasyonun arttırılması
gereğini ortaya koymayı amaçlayan bir uygulamadır.
İGİAD,
işveren ve işgören gibi ana unsurlarının kazanca katkıları oranında ve
oluşan kârı hakkaniyet çerçevesinde paylaşılmasını, adil ve hak
merkezli bir iş hayatının gerçekleşmesi için asgarî şart olarak
görmektedir. Bu prensip hem inanç hem sosyal dayanışma hem de işletme
veriminin artırılması açısından önemlidir. Bu sayede hakkaniyete
dayalı ve adil bir paylaşım gerçekleşmiş olacak, toplumsal barışın ve
düzeyli bir kalkınmanın önü açılacaktır.
AGÜ
uygulamasında piyasa şartları değil hakkaniyet, yardımlaşma
ve ücretin yeterliliği esas alınmaktadır. Özellikle emek
arzının yoğun olduğu ülkemizde piyasa mekanizmasının çalışanların
aleyhine bir durum oluşturduğu açıktır ve bu çok yoğun bir şekilde
istismar edilmektedir. Burada istismar, tek taraflı olmamakla birlikte
işveren tarafı uygulayıcı taraf olarak daha fazla önem taşımaktadır.
AYLIK ASGARİ GEÇİM ENDEKSİ / 2008
Anket çalışması neticesinde
harcama kalemlerine göre aylık harcama miktarları